جنگ اقتصادی آغاز شده؛ بازار زیر ضربه «انتظارات تورمی»/ اقتصاددان: احساس کمبود از کمبود واقعی ویرانگرتر است

یک اقتصاددان با تأکید بر اینکه تبعات مخرب احساس کمبود ویرانگرتر از کمبود واقعی کالا در بازار است، گفت: در شرایط ملتهب فعلی، این انتظارات منفی است که بیشترین ضربه را به اقتصاد ما وارد میکند و میدان نبرد از عرصه نظامی به جنگ تمامعیار «انتظارات تورمی و روانی» منتقل شده است.

جنگ اقتصادی آغاز شده؛ تغییر پارادایم از میدان نظامی به کارزار انتظارات تورمی

به گزارش خبرگزاری مهر، در شرایط خطیر بهار ۱۴۰۵ و پس از عبور اقتصاد ایران از التهابات فیزیکی جنگ، اکنون کشور در وضعیت پیچیده «نه جنگ و نه صلح» و یک آتشبس ناپایدار با تکانههای شدید ارزی و پیامدهای اقتصادی محاصره دریایی دست و پنجه نرم میکند. فرشاد پرویزیان، اقتصاددان و استاد دانشگاه، با تأکید بر یک «تغییر پارادایم» اساسی هشدار داد: میدان نبرد امروز از عرصه نظامی و سختافزاری به جنگ تمامعیار «انتظارات تورمی و روانی» منتقل شده است؛ میدانی که دشمن در آن به جای موشک، با القای انتظارات منفی و دامن زدن به شایعات، اقتصاد و روان جامعه را هدف قرار میدهد.

وی با اشاره به پیامدهای توقف تولید در برخی صنایع زیرساختی و همزمان شکلگیری بحرانهای کاذب ناشی از فقدان مدیریت اطلاعات، تنها راهکار مقابله با این کارزار پیچیده را شفافیت سیاستگذاران، صداقت با مردم، پرهیز از چندصدایی مخرب و بیداری رسانهها برای مدیریت هوشمندانه افکار عمومی عنوان کرد.

خطر «احساس کمبود» فراتر از کمبود فیزیکی؛ ممنوعیت صادرات گامی اصولی اما کمنمایش

پرویزیان بر این باور است که پیش از تمرکز بر کمبودهای فیزیکی، باید «احساس کمبود» در جامعه به درستی مدیریت شود. وی با تشریح رفتار هیجانی بازار در زمان بحران توضیح داد: شکلگیری احساس کمبود، منجر به ایجاد تقاضای کاذب و هجوم نقدینگی میشود؛ مصرفکنندهای با نیاز محدود، اقدام به خریدهای مازاد و احتکار خانگی میکند و همین امر، کمبود فیزیکی کالا را به شکلی مضاعف در بازار نمایان میسازد.

این اقتصاددان به یکی از اقدامات مثبت اخیر اشاره کرد و افزود: تصمیم مبنی بر ممنوعیت موقت صادرات فرآوردههای پتروشیمی و فولادی و هدایت این ظرفیت عظیم به سمت تأمین نیازهای داخلی، گامی کاملاً اصولی بود که متأسفانه در رسانهها ضریب کافی نگرفت. صرف مخابره این پیام که محصولات مازاد اکنون در خدمت بازار داخل هستند، به تنهایی میتواند آتش تب انتظارات را خاموش کند.

بازگشت به ادبیات اقتصاد جنگی؛ از جیرهبندی تا مدیریت روانی

پرویزیان عبور موفق از این بحران را نیازمند پذیرش بیقید و شرط الزامات «اقتصاد جنگی» دانست و تأکید کرد: نسخه مدیریت در شرایط جنگی کاملاً شفاف و آزمونپذیر است؛ جیرهبندی، سهمیهبندی، قیمتگذاری دستوری و اعمال نظارت و کنترل دقیق بر بازار، ارکان این مدل مدیریتی را تشکیل میدهند.

وی برای تبیین بهتر این رویکرد، به بازخوانی تجربیات موفق دوران دفاع مقدس پرداخت و به نمونهای از «مدیریت روانی کمبودها» اشاره کرد: در آن مقطع، با اقداماتی به ظاهر ساده اما مؤثر از نظر روانشناختی، مانند تغییر رنگ شامپوهای سهمیهای به رنگ صورتی، نوعی تنوع و دلخوشی کوچک برای مصرفکننده ایجاد میشد. این تجربیات، توانمندی ساختار اجرایی کشور در مدیریت انتظارات تورمی و تابآوری اقتصادی را نشان میدهد.

از «موشک صورتی» تا «انتظارات صورتی»؛ هنر همسو کردن افکار عمومی با سیاستهای کلان

پرویزیان با اشاره به نمادسازیهای اخیر نظیر «جیپ و موشک صورتی»، این اقدامات را گامی مثبت و هوشمندانه ارزیابی کرد، اما تأکید دارد که این رویکرد نمادین باید اکنون به پهنه اقتصاد نیز تسری یابد و به خلق «انتظارات صورتی» و تلطیف فضای روانی بازار منجر شود.

این اقتصاددان با یادآوری قدرت نمادسازی در افکار عمومی، رسالت مدیران را در مقطع کنونی چنین تبیین کرد: همانطور که توانستیم با نمادهای حماسی جامعه را در عرصه میدانی همراه کنیم، اکنون زمان آن فرا رسیده است که تمام تمرکز سیستم اجرایی کشور معطوف به خلق «انتظارات صورتی» و مدیریت انتظارات تورمی باشد. پیروزی در این نبرد، در گرو تسخیر روان و انتظارات جامعه است.

مجله خبری ارتباط ما

ملاک محاسبه مالیات بر ارزش افزوده قراردادهای پیمانکاری اعلام شد؛ صورتحساب تأییدشده مبنای مالیات است

تشکیل کارگروه ویژه نظارت بر بازار و تأمین کالاهای اساسی در لرستان

اسراف تهدید پنهان امنیت اقتصادی و اجتماعی جامعه است